2002-04-29 - CZYTELNIA POLITYKA ONET.PL

Bukowina. Kraina łagodności

Mityczna Bukowina

Bukowina, część historycznej Mołdawii, kraina opierająca się o Karpaty Wschodnie, w średniowieczu była lennem polskim, potem przez kilkaset lat tureckim, o zmiennym stopniu autonomii. W XIX wieku należała do Austrii, od 1849 roku jako osobna prowincja. Po upadku Austro-Węgier cała Bukowina została przyłączona do Rumunii, w czerwcu 1940 jej północną część anektował ZSRR, w kilka miesięcy później powróciła tu władza rumuńska. Od zakończenia drugiej wojny światowej utrwalił się podział Bukowiny między Związek Radziecki a Rumunię. Ten stan został zachowany po powstaniu niepodległej Ukrainy. Przewodnik opisuje Bukowinę północną (ukraińską), czyli fragment obwodu czerniowieckiego, i rumuńską, (okręg Suczawski). Najciekawsze zabytki, między innymi słynne monastery, leżą w części rumuńskiej. Za to w Czerniowcach zachowała się atmosfera wielonarodowej i wielowyznaniowej Austrii, przenosząca nas, przy pewnej wyobraźni, do dawnego Lwowa, Koszyc czy Pragi. Na wsi bukowińskiej, szczególnie w Rumunii, można podziwiać resztki archaicznej kultury ludowej, znanej nam z lektury dzieł Stanisława Witkiewicza czy Stanisława Vincenza. Górska przyroda nie dała się podzielić, wydaje się równie piękna i bogata po obu stronach granicy. Bukowina była - i w znacznej części pozostała - wyjątkowym tyglem narodowo-ściowym, jej kulturę współtworzyli Niemcy, Polacy, Żydzi, Rusini, Wegrzy, Czesi, Słowacy, Rumuni, Mołdawianie. Przewodnik, jedna z pierwszych od kilkudziesięciu lat polskich publikacji o tym regionie, jest małą geograficzno-przyrodniczo-kulturową monografią, bardzo przydatną dla tych, którzy się na Bukowinę wybierają, i w ogóle wartą przeczytania. Choćby dlatego, że Bukowina, to również ciekawy rozdział kultury polskiej, wart przypomnienia. Wypada się cieszyć, że po latach Karpaty Wschodnie stały się dostępne dla turystów. Naturalnie, tych bardziej doświadczonych. Wędrowanie po Bukowinie wymaga znacznie większej kondycji i turystycznego przygotowania, niż wycieczka w Karpaty Polskie, pokryte gęstą siecią dróg, szlaków turystycznych i schronisk. Ale tym lepiej - wyprawa w góry Bukowiny pozostawia wrażenia, nieporównywalne z niczym. Autorzy nie zapomnieli o radach praktycznych (formalności wizowo-paszportowe, placówki dyplomatyczne, waluta, komunikacja, noclegi). W sumie - ogromnie pożyteczna, w pewnym sensie pionierska, publikacja.

Antoni Kroh