2003-06-26 - CZYTELNIA POLITYKA ONET.PL

Ucho jaka

"Drumle, trombity i inne..."

Krakowskie Wydawnictwo "BEZDROŻA" oddaje do rąk czytelników książkę zatytułowaną "Ucho jaka - muzyczne podróże od Katmandu do Santa Fe". W ową muzyczną podróż zabierają nas autorzy - Anna Nacher i Marek Styczyński. Oboje są równocześnie muzykami oraz wielbicielami podróży. Ich wyprawy służą odkrywaniu korzeni najstarszych kultur, zdobywaniu ciekawych nagrań muzyki etnicznej, kolekcjonowaniu instrumentów. Jednym z owoców tych poszukiwań, jest Projekt Karpaty Magiczne, w którym autorzy na siedmiu płytach przedstawiają różne, nietypowe nagania (np. głosy fok) oraz brzmienie oryginalnych instrumentów z całego świata. Książka "Ucho jaka" ukazała się w serii "Podróże niekonwencjonalne". Autorzy podsumowują w niej kilka lat współpracy, opisują doświadczenia z wypraw odbytych w głąb kultury i tradycji wielu krajów i narodów. Niekonwencjonalność tej książki polega na tym, że choć mówi ona o muzyce, muzykach i instrumentach, nie jest ani encyklopedią instrumentów, ani podręcznikiem etnomuzykologii. Mamy raczej do czynienia z wyprawą w świat odległych krain, w których odkrywamy dźwięki dotąd nieznane, płynące z serca, będące lekiem dla cierpiących dusz. Dzięki tej wyprawie, mamy możność "usłyszeć" głosy instrumentów, których nazwy niewiele nam mówią, a ich brzmienie stapia się z naturalnymi głosami przyrody. W swej książce autorzy prowadzą nas przez kontynenty, a w nich miejsca będące ośrodkami muzycznymi danego regionu. Bowiem dźwięk i jego inspirująca rola jest motywem przewodnim wszystkich wędrówek Anny Nacher i Marka Styczyńskiego. Relacje z podróży po poszczególnych kontynentach (a znajdziemy tu Azję, Europę, Australię i Amerykę) podzielone są na dwie części. Jedna, zatytułowana "Drogi", jest opisem szlaku, który przebyli autorzy, ciekawych zdarzeń, napotkanych osób. Druga - "Instrumenty", zawiera informacje na temat instrumentów, z którymi w swej wędrówce zetknęli się A. Nacher i M. Styczyński. Ponadto możemy zobaczyć w tej części ciekawe ryciny i zdjęcia. Zawiera ona również wywiady z muzykami, którzy specjalizują się w grze na owych, "dziwnych" instrumentach. Interesująco opowiadają oni o pierwszych krokach, jakie stawiali podczas nauki gry, o swojej pracy, koncertach, a przede wszystkim miłości do muzyki. Każda z wymienionych części swoją kolorystyką oraz napisami na brzegach stron, ułatwia czytelnikowi szybkie jej odnalezienie. Część "Drogi" - szare tło, białe brzegi stron, część "Instrumenty" - odwrotnie, białe tło, szare brzegi stron. Generalnie, należy pochwalić rozplanowanie graficzne tej niewielkiej książeczki. Całość jest dopracowana w szczegółach, skomponowana w przejrzysty, estetyczny sposób. Książka napisana jest dowcipnie, łatwym, niepodręcznikowym językiem. Zamierzeniem autorów było ukazanie w barwny sposób muzyki, jako integralnej części życia. To pozycja dla wędrowców i poszukiwaczy przygód, dla ludzi zainteresowanych tematyką tradycji muzycznych, instrumentami, praktykami artystycznymi, ale też dla tych, którzy szukają sensu życia i miejsca dla siebie we wszechświecie. W "Uchu jaka" znajdziemy również rozdział zatytułowany "Biomuzyka". Dotyczy on metody terapii zajęciowej, która wykorzystuje instrumenty etniczne. Biomuzyka jest jedną z wielu dziedzin, którymi zajmuje się Anna Nacher. Oprócz leczniczej roli gry na instrumentach, propaguje ona także wykorzystanie głosu, jako narzędzia samorozwoju i jednocześnie efektywnej komunikacji w grupie. W książce spotykamy różne ciekawostki. Możemy przeczytać o tym, jak zachować się w świątyniach buddyjskich, jak w danym kraju kupować instrumenty, jakie ciekawe pozycje dotyczące omawianego tematu przeczytać oraz gdzie zdobyć nagrania. Anna Nacher i Marek Styczyński są również autorami zdjęć, autorami tłumaczeń zamieszczonych wywiadów, posiadaczami kolekcji instrumentów i rycin, które możemy podziwiać w książce. "Ucho jaka" to "niezbędnik" dla poszukiwaczy i wielbicieli muzyki etnicznej. Odnalezienie tych archaicznych korzeni, próba zrozumienia i wniknięcia w istotę dźwięku, to sposób na życie dla tych, którzy kochają muzykę. A muzyką, jak udowadniają autorzy, może być wszystko. Świadczy o tym płyta, która jest integralną częścią książki, zawierająca nagrania terenowe z Indii i Nepalu. Możemy więc wysłuchać dźwięków, jakie wydaje grupa ludzi grających na bębnach, śpiewanej modlitwy, głosów ptaków i małp, ruchu ulicznego Katmandu, głosów cykad i wiatru. Książkę Anny Nacher i Marka Styczyńskiego polecam tym czytelnikom, którzy potrafią docenić wartość muzyki tworzonej przez naturę, dla których sztuką jest gra na desce z kawałkiem sznurka, a marzeniem piesza wędrówka w kurzu i znoju, w poszukiwaniu inspiracji muzycznych. Ci, którzy cenią odkrywanie muzyki etnicznej, z pewnością niecierpliwie będą czekać na wyprawę autorów do Afryki. Nieprzebrana kopalnia głosów, dźwięków oraz instrumentów Czarnego Lądu, powinna mieć swoje miejsce w tej niekonwencjonalnej podróży. Nie da się rozstrzygnąć, czy "Ucho jaka" jest książką bardziej dla podróżników, czy dla muzyków. Przyjmijmy więc, że nasze życie jest podróżą, wypełnioną dźwiękami, które składają się na muzykę. Nie istnieje bowiem żaden lud ani kultura bez muzyki. Niech brzmią nam flety, fujarki pasterskie i bębenki, a "Ucho jaka", będzie naszym przewodnikiem po dźwiękowych bezdrożach świata.

Agata Gebel